Nowa siedziba Archiwum Narodowego w Krakowie

Naukowcy prowadzący projekt Heriverde opracowali wytyczne odnośnie ochrony zbiorów i energooszczędnych rozwiązań w segmencie magazynowym nowej siedziby Archiwum.

W dniu 20 kwietnia 2015 odbyło się uroczyste rozstrzygnięcie konkursu na opracowanie koncepcji architektoniczno – użytkowej budynku nowej siedziby Archiwum Narodowego w Krakowie. W pracach nad przygotowaniem warunków konkursu wzięli udział prof. dr hab. Roman Kozłowski oraz dr hab. Łukasz Bratasz, eksperci Sądu Konkursowego, którzy opracowali wytyczne odnośnie ochrony zbiorów i energooszczędnych rozwiązań w segmencie magazynowym Archiwum. Nowa siedziba Archiwum będzie miała powierzchnię około 13 tysięcy metrów kwadratowych, funkcjonalnie łącząc dwa segmenty: użytkowo-obsługowy oraz magazynowy; ma to być największy i najnowocześniejszy obiekt do przecho­wywania i udostępniania zasobów archiwalnych w Polsce. Planowany segment magazynowy rozmieszczony na pięciu kondygnacjach, dzięki konstrukcji zapewniającej ograniczoną wymianę powietrza pomiędzy wnętrzem a przestrzenią zewnętrzną, nie będzie wymagał kosztownej instalacji klimatyzacyjnej pochłaniającej ogromne ilości energii. Temperatura w magazynie będzie odzwierciedlała cykl roczny temperatury na zewnątrz osiągając około 7oC w zimie i 20oC w lecie. Energooszczędne osuszacze sorpcyjne zadbają o stałą niską wilgotność względną zabezpieczającą zbiory przed zagrożeniami mikrobiologicznymi. Cykliczny spadek temperatury w okresie chłodnym spowolni procesy degradacji chemicznej papieru. Narzędzia komputerowego modelowania pochłaniania i przepływu ciepła i pary wodnej przez materiały, opracowane w ramach projektu Heriverde, pozwoliły na symulację warunków mikroklimatycznych i zużycia energii w projektowanym budynku i precyzyjne sformułowanie odpowiednich zaleceń w warunkach konkursowych.

czytaj dalejzwiń

Projekt Heriverde w Sukiennicach

W Galerii Sztuki Polskiej XIX w. w Sukiennicach zainstalowany jest układ pomiarowy monitorujący odpowiedź wymiarową i zmianę kształtu modelu imitującego drewniany obiekt zabytkowy.

Od lipca 2014 w Galerii Sztuki Polskiej XIX w. w Sukiennicach, oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie zainstalowany jest układ pomiarowy monitorujący odpowiedź wymiarową i zmianę kształtu modelu imitującego drewniany obiekt zabytkowy. Początkowo stanowisko pomiarowe umieściliśmy za obrazem „Pochodnie Nerona” Henryka Siemiradzkiego, a obecnie znajduje się ono za obrazem „Czwórka” Józefa Chełmońskiego. Zwiedzający mogą uzyskać informacje o monitorowaniu odkształceń obiektów oraz celach projektu Heriverde dzięki prezentacji w kiosku multimadialnym.

pdfczytaj dalejzwiń

MNK monitoruje zużycie energii w Sukiennicach

W Muzeum Narodowym w Krakowie zainstalowano dwa systemy monitoringu obejmujące pomiar zużycia energii cieplnej i elektrycznej w Galerii Sztuki Polskiej XIX w. w Sukiennicach.

W Muzeum Narodowym w Krakowie zainstalowano dwa systemy monitoringu obejmujące pomiar zużycia energii cieplnej i elektrycznej w Galerii Sztuki Polskiej XIX w. w Sukiennicach. Dane pomiarowe są generowane w minutowych interwałach czasowych. Dane zużycia energii cieplnej są generowane przez trzy układy pomiarowe ciepła zainstalowane w systemach: ogrzewania podłogowego, centralnego ogrzewania oraz nagrzewnic wentylacji. Dane zużycia energii elektrycznej są generowane przez zainstalowane w rozdzielnicach elektrycznych RWA i RWB układy pomiarowe energii elektrycznej, poprzez wyodrębnienie grup urządzeń odpowiedzialnych za realizację każdego z występujących procesów obróbki powietrza tj.: nawilżania, osuszania lub wentylacji powietrza. Łączny pomiar energii czynnej pobieranej przez wszystkie urządzenia i instalacje elektryczne Galerii obecnie jest wykonywany w cyklach 10-cio dniowych przez istniejący układ pomiarowy energii elektrycznej w stacji transformatorowej nr 1804 w sąsiedztwie budynku pod płytą Rynku Głównego. W celu określenia pozostałej energii czynnej pochłanianej przez sprzęt biurowy i oświetlenie wielkości mierzone są bilansowane z pomiarami w rozdzielnicach RWA i RWB.

 

Jednocześnie Muzeum Narodowe w Krakowie w sposób ciągły monitoruje warunki mikroklimatyczne wewnątrz Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. Do tego celu wykorzystuje radiowy system monitorowania warunków, który co godzinę rejestruje temperaturę i wilgotność względną w 9 punktach Galerii. Dodatkowo, zainstalowano czujniki mierzące temperaturę i wilgotność względną w przestrzeniach niebędących własnością Muzeum Narodowego w Krakowie: Kramach Kupieckich i kawiarni „Noworolski”. Do realizacji projektu Heriverde niezbędne jest również uzyskiwanie precyzyjnych danych klimatycznych mierzonych w pobliżu budynku referencyjnego Sukiennic obejmujących: promieniowanie słoneczne całkowite, promieniowanie słoneczne rozproszone, wilgotność względną powietrza zewnętrznego, temperaturę powietrza zewnętrznego, prędkość i kierunek wiatru, stan/natężenie opadu aktualnego. Pomiary prowadzone są na dachu Gmachu Głównego Muzeum Narodowego w Krakowie.

czytaj dalejzwiń

Zimne magazyny w Danii

Wizyta studyjna w Kopenhadze i Vejle w Danii pozwoliła na zapoznanie się z planowaniem i funkcjonowaniem energooszczędnych magazynów muzealnych i bibliotecznych.

Zespół realizujący projekt Heriverde gościł w Kopenhadze i Vejle w Danii, zapoznając się z planowaniem i funkcjonowaniem energooszczędnych magazynów muzealnych i bibliotecznych. W 2003 roku, w strukturze Centrum Zachowania Dziedzictwa Kulturowego w Vejle oddano do użytku nowy magazyn muzealno-archiwalny, służący potrzebom grupy 16 lokalnych muzeów i archiwów. W magazynie po raz pierwszy w świecie w tak dużej skali zrealizowano koncepcję pasywnej regulacji warunków klimatycznych w oparciu o autonomię termiczną obiektu i ograniczenie napływu powietrza zewnętrznego. Materiały użyte do budowy i wyposażenia budynku zapewniły efekt buforowania fluktuacji temperatury i wilgotności, przyczyniając się do pasywnej stabilizacji klimatu.  W czasie wizyty w Centrum realizatorzy projektu Heriverde zapoznali się nie tylko z rozwiązaniami technicznymi i konserwatorskimi magazynu, ale przede wszystkim z administracyjnymi i praktycznymi aspektami zarządzania budynkiem. Z kolei w Kopenhadze uzyskano informacje na temat funkcjonowania magazynów Muzeum Narodowego, opartych o różne założenia co do kontroli mikroklimatu i zużycia energii. Zapoznano się również z planowanym wielkim nowym zespołem magazynowym dla Muzeum Narodowego i Biblioteki Królewskiej w pobliżu Kopenhagi, o wysokich parametrach energooszczędności i pasywnej kontroli warunków środowiskowych. Uzyskane informacje zostaną wykorzystane w opracowywanym w ramach projektu Heriverde narzędziu komputerowej symulacji warunków mikroklimatycznych i zużycia energii w budynkach przechowujących zbiory muzealne, archiwalne i biblioteczne. Szczególne ważne będzie wykorzystanie długookresowych doświadczeń duńskich w realizacji ważnego celu projektu jakim jest opracowanie matrycy alternatywnych decyzji w zakresie doboru systemów kontroli klimatu, działań budowlanych, remontowych i modernizacyjnych, oraz zasad organizacji pracy pozwalających na osiągnięcie zróżnicowanych strategii zarządzania ochroną zbiorów.  

czytaj dalejzwiń

Prezentacja projektu na targach "Dziedzictwo"

Projekt Heriverde został zaprezentowany podczas targów „Dziedzictwo” – targów konserwacji i restauracji zabytków oraz ochrony, wyposażenia archiwów, muzeów i bibliotek.

Projekt Heriverde został zaprezentowany na odbywających się w październiku targach „Dziedzictwo” – targach konserwacji i restauracji zabytków oraz ochrony, wyposażenia archiwów, muzeów i bibliotek. Targi „Dziedzictwo” to unikatowa w skali kraju, branżowa impreza poświęcona ochronie, wyposażeniu i usługom dla archiwów, bibliotek i muzeów. Wydarzenie stwarza doskonałą okazję, by zasięgnąć aktualnych informacji  na temat konserwacji i ochrony zabytków. Projekt Heriverde został zaprezentowany podczas towarzyszącej targom konferencji „Ochrona zbiorów muzealnych, archiwalnych i bibliotecznych” w ramach sesji „Problemy i zagrożenia związane z przechowywaniem kolekcji obiektów zabytkowych”.

pdfczytaj dalejzwiń

Spotkanie ekspertów w Bibliotece Narodowej

W Bibliotece Narodowej w Warszawie odbyło się spotkanie Panelu Ekspertów projektu Heriverde.

Realizacja projektu Heriverde od samego początku oparta była o współpracę z najważniejszymi polskimi instytucjami zaangażowanymi w ochronę zbiorów muzealnych i bibliotecznych, oraz z ekspertami w tej dziedzinie. Dlatego też 17 września odbyło się spotkanie Panelu Ekspertów projektu, w skład którego weszli:

– prof. dr hab. Elżbieta Jabłońska – Zakład Konserwacji Papieru i Skóry, Uniwersytet Mikołaja Kopernika;

– Anna Sembiring – Dział Konserwacji, Muzeum Historii Żydów Polskich;

– Anna Czajka – Centralne Laboratorium Konserwacji Archiwaliów, Archiwum Główne Akt Dawnych;

– Małgorzata Bochenek – Dział Konserwacji, Archiwum Narodowe w Krakowie.

 

Zespół ekspertów potwierdził poprawność koncepcji naukowej projektu i przydatność opracowywanych w projekcie narzędzi komputerowych służących ilościowej ocenie zagrożeń oraz modelowaniu zużycia energii i kształtowania się klimatu w budynkach przechowujących zasoby dziedzictwa kultury. Zebrani podkreślili potrzebę gromadzenia doświadczeń i tworzenia nieistniejących praktycznie w Polsce kompetencji w nowoczesnym planowaniu nowych muzeów i archiwów, oraz adaptacji budynków zabytkowych, służących idei „zielonego muzeum” i „zielonego archiwum”.

 

Uczestnicy panelu zgodzili się, że pergamin jest najbardziej wrażliwym materiałem na zmiany klimatyczne w otoczeniu. Stąd dopuszczalne poziomy i fluktuacje parametrów temperatury i wilgotności względnej powinno ustalać się na podstawie analizy deformacji i uszkodzeń obiektów pergaminowych oraz warstw atramentu żelazowo – galusowego, czy innych warstw malarskich lub złoceń. Jest to studium najgorszego przypadku w kontekście mieszanych zbiorów bibliotecznych i archiwalnych. Ustalono, że program planowanych w projekcie badań deformacji obiektów pergaminowych będzie dobrą podstawą dalszej dyskusji nad kryteriami zagrożeń zbiorów.

czytaj dalejzwiń

Projekt Heriverde w Londynie

Wyniki projektu Heriverde zaprezentowano w Muzeum Wiktorii i Alberta oraz Instytucie Zrównoważonego Dziedzictwa University College London. Zdjęcie przedstawia testy próbki pergaminu uzyskanej w ramach współpracy.

4 i 5 września 2014 r. zespół realizujący projekt Heriverde zaprezentował jego wyniki podczas warsztatów w Muzeum Wiktorii i Alberta oraz Instytucie Zrównoważonego Dziedzictwa University College London. Instytucje te są ważnymi ośrodkami badań nad energooszczędnością w muzeach, bibliotekach i archiwach. 4 września odbyła się sesja naukowa w Muzeum Wiktorii i Alberta, w której dodatkowo wzięli udział przedstawiciele Muzeum Brytyjskiego, English Heritage, National Trust i Galerii Tate.

 

W trakcie warsztatów omówiono krytyczne dla realizacji projektu Heriverde zagadnienia tj. wpływ aktywnych systemów kontroli klimatu na zwiększenie zagrożeń dla obiektów dziedzictwa związanych z podnoszeniem, transportem i osiadaniem zanieczyszczeń pyłowych, wpływu parametrów mikroklimatycznych na prędkość degradacji chemicznej obiektów archiwalnych, w szczególności papieru, czy wpływu wahań mikroklimatu na powstawanie uszkodzeń mechanicznych w obiektach papierowych. Podczas wyjazdu uzyskano dalszy, dobrze scharakteryzowany zespół próbek zabytkowych pergaminów, uzupełniający próbki z zasobów instytucji krajowych.

czytaj dalejzwiń

Zakończenie projektu Climate for Culture

Zakończył się projekt Climate for Culture, który był realizowany w latach 2009-2014 w ramach 7. Programu Ramowego Komisji Europejskiej przez 28 partnerów z całej Europy. 

Zakończył się projekt Climate for Culture, który był realizowany w latach 2009-2014 w ramach 7. Programu Ramowego Komisji Europejskiej przez 28 partnerów z całej Europy. Dotyczył wpływu globalnej zmiany klimatu na dziedzictwo, w tym szczególnie istotnym zagadnieniem były aspekty ekonomiczne, zrównoważonego podejścia do zarządzania dziedzictwem, efektywność energetyczna. Dlatego też znajomość osiągnięć naukowych projektu Climate for Culture jest istotna z punktu widzenia realizacji projektu HERIVERDE, który rozwija prowadzone w wielu ośrodkach naukowych na świecie badania dotyczące bezpiecznych fluktuacji mikroklimatycznych dla wrażliwych obiektów zabytkowych, co pozwoli opracować bezpieczne strategie ochrony dziedzictwa przy jednoczesnej poprawie efektywności energetycznej dla muzeów, bibliotek i archiwów. Temat ten był szeroko dyskutowany w trakcie konferencji, w której wzięli udział specjaliści w tej dziedzinie z różnych krajów i instytucji.

 

W projekcie Climate for Culture uczestniczyła firma Engineering Consulting & Software Development. Prof. Jan Radoń prezentował podczas  konferencji osiągnięcia firmy w tym projekcie. Opracowywany w ramach projektu Heriverde moduł do symulacji zużycia energii w muzeach, bibliotekach i archiwach będzie mógł znaleźć zastosowanie do szacowania wpływu globalnych zmian klimatu na koszty kontroli środowiska w instytucjach dziedzictwa.

 

www.climateforculture.eu

pdfczytaj dalejzwiń

Projekt Heriverde rozpoczęty

1 listopada 2013 roku rozpoczęła się realizacja projektu Heriverde. 

12 listopada 2013 roku w Krakowie odbyło się spotkanie rozpoczynające projekt Heriverde. Przedstawiciele sześciu instytucji partnerskich dyskutowali plan tego niezwykle ambitnego projektu, podejmującego zagadnienia dotychczas nierozwiązane w światowej nauce i praktyce ochrony zasobów dziedzictwa. W swojej pierwszej fazie projekt skupi się na opracowaniu dwóch narzędzi symulacji komputerowej dostosowanych do potrzeb pracowników sektora ochrony zbiorów:  oprogramowania służącego ilościowej ocenie zagrożenia obiektów wrażliwych na zmiany parametrów klimatu oraz specjalistycznego modułu oprogramowania WUFI® Plus określającego wymianę ciepła i pary wodnej między obiektami tworzącymi zbiory muzealne, biblioteczne i archiwalne, a ich otoczeniem. Obydwa narzędzia będą miały ogromne zastosowanie do ilościowego określania zagrożeń powodowanych przez zmiany warunków temperatury i wilgotności względnej  w otoczeniu obiektów, prawidłowego modelowania warunków mikroklimatycznych w pomieszczeniach ekspozycji i magazynowania zbiorów, jak również do precyzyjnej oceny zużycia energii potrzebnej do regulacji tych warunków. Narzędzia symulacji komputerowej zostaną wszechstronnie przetestowane przez monitorowanie zużycia energii, mikroklimatu oraz odpowiedzi wymiarowej obiektów modelowych w rzeczywistych warunkach budynków referencyjnych projektu: Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku Muzeum Narodowego w Krakowie mieszczącej się w Sukiennicach i w pałacu Krasińskich mieszczącym Zakłady Rękopisów i Starych Druków Biblioteki Narodowej w Warszawie.  W drugim etapie projektu, uzyskane wyniki posłużą przygotowaniu matrycy decyzji w zakresie doboru systemów kontroli klimatu, działań budowlanych i remontowych, oraz zasad organizacji pracy pozwalających na opracowanie wielowariantowych, energooszczędnych strategii zarządzania klimatem w budynkach przechowujących zasoby dziedzictwa.

czytaj dalejzwiń